29/05/2008

U Salonu Istorijskog arhiva u Zrenjaninu otvorena je izložba "Svetionik sveta i zavičaja", kojom se obeležava 40-ta godišnjica smrti najznačajnijeg književnika iz našeg grada – Todora Manojlovića.

Todor Manojlović je rođen 17. februara 1883. godine u tadašnjem Velikom Bečkereku. Književnik, književni i likovni teoretičar, i dramski pisac koji je svojom prvom dramom "Centrifugalni igrač" (1930. godine) postavio temelje moderne srpske drame. Jedan je od najvećih evropejaca srpske moderne kulture.

Završio je Filozofski fakultet – odsek istorije umetnosti u Bazelu 1914. godine. Prvi svetski rat ga je zatekao u Italiji. Godine 1916. odlazi na Krf kao dobrovoljac, sarađuje u "Srpskim novinama" i "Zabavniku". Od 1920. do 1924. godine bio je sekretar Opere, zatim bibliotekar Senata i profesor beogradske Umetničke akademije. Sarađivao je sa mnogim književnim listovima i časopisima, uz veoma zapaženu prevodilačku aktivnost.

Odlikovan je, između ostalih nagrada, Palmom Francuske akademije i dobitnik je počasnog zvanja komendatora od italijanskog kralja Vitoria Emanuela III, a u našoj zemlji Nagradom Udruženja književnika Srbije, uz promovisanje u počasnog člana Jugoslovenskog PEN kluba, 1966. godine. Napisao je veliki broj pesama, eseja, članaka i kritika koje su obuhvatile sve oblasti umetničkog stvaralaštva. Od drama se izdvajaju: "Katinkini snovi", "Nahod Simeon", "Opčinjeni kralj", "San zimske noći", "Comedia dell arte".

Todor Manojlović preminuo je u Zrenjaninu 27. maja 1968. godine, u 85. godini života, i sahranjen je na Tomaševačkom groblju.

Gradska narodna biblioteka iz Zrenjanina, s obzirom na značaj Todora Manojlovića koji je ponikao, živeo i stvarao u svom rodnom gradu, 1992. godine osnovala je Fond "Todor Manojlović", sa osnovnim ciljem da istražuje, objavljuje i afirmiše delo Todora Manojlovića i da podstiče književno stvaralaštvo. Todor Manojlović predstavlja gradsku legendu širokog intelektualnog duha koja naš grad čini evropskim bastionom književne Modeme.

Autor izložbe u Salonu Istorijskog arhiva Goran Živić prikupio je obilje dragocenih dokumenata i predmeta vezanih za život i rad Manojlovića. Osim pisanih dokumenata i fotografija, posetiocima izložbe nudi se mogućnost da pogledaju i novinske tekstove o njemu, njegove lične predmete, beležnice, skice i crteže, ali i portrete Todora Manojlovića koje su radili zrenjaninski umetnici. Saradnik na postavljanju izložbe bio je književnik Radivoj Šajtinac.

Izložba je u Salonu Istorijskog arhiva, u Ulici Narodnog fronta 5, otvorena do 30. juna, u dnevnom terminu od 8 – 19 časova (radnim danom) i subotom do 12 časova.